میترا دیلمقانی و سید علیرضا حجازی (*)
چکیده
در این مقاله به تأثیرات مثبت اینترنت بر اخلاق کاربران پرداخته شده است. دیدگاه اتخاذ شده در این مقاله، بر قابلیتهایی استوار است که به صورت بالقوه در اینترنت وجود دارد و میتواند موجب تسهیل ارتباطات جهانی میان انسانها، از میان بر داشتن تبعیضها در دستیابی به اطلاعات و در نهایت ایجاد جامعه اطلاعاتی جهانی شود.
از نظر نویسندگان این مقاله، اینترنت علیرغم چهره فناوری محور(1) خود، میتواند پدید آورنده فضایی باشد که اخلاق و روابط اجتماعی افراد در آن تقویت شود. معمولاً از چنین اخلاقی با عنوان «اخلاق سازنده» یاد میشود. استفاده از اینترنت، اخلاق خاص خود را به شیوهای خودکار در کاربرانش به وجود میآورد؛ کاربرانی که هر لحظه، داده یا اطلاعاتی تولید میکنند؛ از اینرو «اخلاق اینترنتی» از «اخلاق سازنده» جدا نیست.
مقاله حاضر با یادآوری امکان همکاری میان اینترنت و انسان، به منظور ارتقای روابط انسانی و اصول اخلاقی، نگارش یافته است.
کلیدواژه
اخلاق(2) ـ اخلاق سازنده(3) ـ اخلاق اینترنتی(4)
1. مقدمه
موضوعات اخلاقی، معمولاً بر مبنای اصول فلسفی یا دینی جوامع، مورد بحث و بررسی قرار میگیرند؛ مانند اینکه انسان باید با پدر و مادر و همسر و فرزندان خود چه رفتاری داشته باشد؟ پیشرفتهایی که در حوزه دانش و فناوری روی میدهد هم گاهی اوقات روابط میان انسانها و اصول اخلاقی پذیرفته شده در هر جامعه را به چالش میگیرند.
اغلب درباره رابطه انسان و ماشین، این ایده مطرح میشود که ماشینی شدن جامعه، سبب کمرنگ شدن عواطف انسانی و سردی روابط میان انسانها شده است. چنین دیدگاهی در نگاه اول میتواند درست به نظر برسد؛ اما برای دنیای امروز، چندان مصداق ندارد. امروزه اینترنت و کاربردهای گوناگون آن، نظیر پست الکترونیکی(5)، گروههای بحث(6)، محاوره مستقیم یا اصطلاحاً چت(7)، فرصتهای جدیدی را برای آشنایی کسانی که هرگز یکدیگر ر
58